ናዕቢ ተምሃሮ ዓዲሃሎ

እዋናዊ ዛዕባ

ንልዕሊ ሓደ ወርሒ ዝኣክል፡ ዕቱብ ምክትታላት ክገብረሉ ዝጸናሕኹ፡ ብዛዕባ ናዕቢ ተምሃሮ ዓዲሃሎ ዝምልከት እዋናዊ ሓበሬታ፡ ካብ እሙናት ምንጭታት ስለዝበጸሓኒ እንሆ፡፡

ኣብ ትሕቲ “ኩሉ ባዕለይ ባንድ ኢሳይያስ ዘ-ዓዲሃሎ” ዝብል ኣርእስቲ፡ ኣብ ውሽጢ ዓዲ ሃሎ ዝተዓመሙ ንጥፈታት ዝምልከት፡ ዝርዝር ሓበሬታ ፈኒየልኩም ነይረ፡፡ ፈለማ “ንፍታሕ ጽሩይ ዝስተ ማይ ህዝቢ ኣስመራ” ተባሂሉ ዝተበገሰ ዲጋ ዓዲ ሃሎ (ዲጋ ሎጎ)፡ ብመምርሒታት ኢሳይያስ ዕላማታቱ ተጨውዩ፡ “ሃገራዊ መጽናዕቲ ምርምር ማይን ሕርሻን” ዝብል ስም ተጠሚቑ፡ ብመጽናዕቲ ዘይተደገፉ ስርሓት ሕርሻን ጸሓያዊ ጸዓትን ምስ ተኣታተወሉ፡ እቲ ዕላማ ብኡ ንብኡ ተጋፍሑ፡፡ ብዝሒ ዓቕሚ ሰብን ስፍሓት ካብ ገበራት ዝተመንጠለ መሬት ምስ ረኣየ ኢሳይያስ ዓበይቲ ሃንገራት ክስርሑ ብምእዛዝ፡ ኣብ ቋሕ ሰም “ኮለጃት” ሕርሻን ማሽነሪታትን ተጣይሰን፡ ካብ 28 ዙርያ ሃ/ኣገልግሎት ጀሚሩ ኣብ ሳዋ ፍላት ንዘምጽኡ ተምሃሮ ክመሃርሉ ተወሲኑ፡፡

ብውጽኢቱ ኢሳይያስ ብጀካ ንምቁጽጻር ስርሓት ኢንጅነሪንግን ቴክኒክን፡ ብተወሳኺ ዲን “ኮለጅ” ዓዲሃሎ ብምኻን ውን ከገልግል ጸኒሑ ኢዩ፡፡ ሃገራዊ ዕማም ንጎኒ ሓዲጉ፡ ብሓደ ገጽ ሳላቱርሽን ትራባኖንን ክቆጻጸር፡ ብካልእ ገጽ ከኣ መዓንጣ ዘይቋጸሩ ቆልዑት ክጓሲ፡ ኣብ ዝጸንሓሉ ኣብ ዝሓለፉ ክልተ ዓመታት፡ ኣብ ውሽጢ ዓዲሃሎ ዝተፈላለዩ ሓውሲ “ጎነጽ” ተቓዉሞታት ውን ክረኣዩ ጸኒሖም ኢዮም፡፡ ብዘይፍትሓዊ መገዲ መሬቶም ዝተሓደጉን፡ ብኣስገዳድ ኣብ ምጉልጓልን ጻህያይን ዝጸንሑ ሓረስቶት ከባቢ ዓዲሃሎ፡ ናይ ማይ ትቦታት ብለይቲ ብምቁራጽ ተቓዉሞታቶም ክገልጹ ጸኒሖም ኢዮም፡፡ ብፍላይ ካብ ወርሒ ሓምለ 2017 ጀሚሩ፡ ኣብ ዓዲሃሎ ዝጸንሑ 6076 ተምሃሮ 29 ዙርያ፡ ኣዚዩ ዘይልሙድን ጎነጻዊን ዓይነት ተቓዉሞ ከካይዱ ጸኒሖም፡፡

ነዚ ተቓዉሞታት’ዚ፡ ብታህዲድን ብዕጽውን፡ ክኣልዮ ዝጸንሐ ኢሳይያስ፡ ኣብ መወዳእታ ካብ ህዝቢ ክኸወል ዘይክእል ናዕቢ ኣብ ውሽጢ ዓዲሃሎ ብዕለት 13 ጥቅምቲ 2017 ኣጓነፎ፡፡ ቀንዲ መበገሲ’ዚ ናዕቢ ዋላ ንሓፈሻዊ ዘይቅርዑይ ምሕደራ ኢሳይያስ ብምቅዋም እንተነበረ፡ እተን ደፋእቲ ምኽንያታት ግን ምሕደራዊ ኩነታት “ኮለጅ” ዓዲሃሎ እየን፡፡ ብዘይ ግቡእ መጽናዕትን ምድላዋትን ዝተደኮነ “ኮለጅ” ዓዲሃሎ፡ ሕጽረታት መምሃሪ ክፍልታት፡ መንበሪ ተምሃሮን መማህራን ዘጋጠሞ ኮይኑ፡ ብተወሳኺ ብጸጥታዊ ጠመተ ዕቱብ ቁጽጽርን ምክትታልን ይግበረሉ ስለ ዝነበረ፡ ተምሃሮ ከማርሩ ጸኒሖም’ዮም፡፡ ብመሰረት’ዚ ከኣ፡ ተምሃሮ ብዝግበረሎም ጸቕጥታት ማዕረ ንበዓል መስቀል ናብ ስድርኦም ከይከዱ ስለ ዝተኣገዱ፡ ብኢድዋኒኖም ፋሕ ኢሎም ከይዶም ኢዮም፡፡ ድሕሪ ገለ መዓልታት ምስ ተመለሱ’ውን፡ “ጽፉፍ ትምህርቲ የለን፡ ብዘይድሌትና ኣብ ዓዲሃሎ ተሓይርና፡ ዘይመረጽናዮ ዓውዲ ትምህርቲ ንመሃር ኣለና” እቲ ዝጸንሐ ተቓዉሞታት ክቕጽልዎ ጸኒሖም’ዮም፡፡ ብፍላይ ኣብ መንበሪኦምን መደቀሲኦምን ዘሎ ሕጽረታት ምንጻፍ፡ ጉድለት ጽሬትን ዘስዓቦ ባልዕን ሓካኪንን፡ ሕጽረት መማህራንን ብምልዓል ብትሪ ተቓዊሞም፡፡ ደቂ ተባዕትዮ ምስ ደቂኣንስትዮ ከይተሓዋወሱ ዝእዝዝ መምርሒ ስለ ዝተመሓላለፈ’ውን በሰሪ እዚ መምርሒ ናብ ጎነጽ ዘምርሑ ተቓዉሞታት ኣካይዶም እዮም፡፡ ኣብ መወዳእታ ኣብ ብክ/ሰራዊት 525 3ይ ብርጌድ ዝሕሎ ሆላት ዝነበሩ ተምሃሮ፡ ንኣርባዕተ ኣባላት ሓለዋ ብበትርን ብእምንን ክሰሃልዎም ጀሚሮም፡፡ ከም ውጽኢቱ ከኣ ሓደ ደንሽ ጸሃየ ዝተብሃለ መራሕ ሓይሊ ዝርከቦም፡ 3 ኣባላት ሓለዋ ተሃሲዮም ናብ ሕክምና ተወሲዶም’ዮም፡፡ እቲ ናዕቢ፡ ኣብ ካልኦት መኻዝኖታት ዝነበሩ ተምሃሮ ምስ ተሓወስዎ፡ ሓያል ኣውያትን ምትእኽኻብን ምስ ተፈጥረ ንፕረሲዳንት ተሓቢሩ ኣዛዚ ተወርዋሪ እዚ ብ/ጀ ፍጹም ገብረሂወት (ወዲ መምህር) ንኣዘዝቲ ክፍላተ ሰራዊት 22ን 525 ኣዚዙ ነቲ ናዕቢ ብህጹጽ ክቆጻጸርዎ ፈተኑ፡፡

ኣዛዚ ክ/ሰ 22 ኮ/ል ሓረጎት ፍርዙን (ወዲ ፍርዙን)ን ሓለቓ ስታፍ ክ/ሰ 525 ሌ/ኮ ሙሳዝጊ ሃይለ (መርዓዊ)ን፡ ብህጹጽ ናብቲ ቦታ ወሪዶም ንነፍሰ ወከፍ ተምሃራይን መደቀሲኦምን ጽዑቕ ተፍትሽ ክግበር ኣዚዞም፡፡ ቀንዲ ዕለማ’ዚ ተፍትሽ ተቓዉሞታት እቶም ተምሃሮ ናብ ኣስመራን ካልእ ከባቢታትን ከይልሕም፡ ሞባይል ተምሃሮ ንምህጋር ኢዩ፡፡ ኣብ እዋን ተፍትሽ፡ ነቶም ተምሃሮ ንምህዳድን ንምፍርራሕን፡ ማዕረ “ንሕና ሃገራውያን ምበር ሃይማኖታውያን ኣይኮናን” እንዳበሉ ማዕተብ ተምሃሮ ካብ ክሳዶም ብምብታኽ፡ ማእለያ ዘይብሉ ብሩርን ወርቅን ተመንጢሉ ንወዲ መምህር ተረኪቡ ኢዩ፡፡ ደድሕሪ እቲ ተፍትሽ፡ ነቶም ተምሃሮ ኣኪቦም፡ ከተሃዳድኡ ዝፈተኑ ኣዘዝቲ ውን፡ ኣብ ቅድሚ ተምሃሮ ነንባዕሎም ናብ ምንሕናሕ ገጾም ኣምሪሖም ከይተሰማምዑ ተፈላሊዮም፡፡

በዞም መናውራታት ዘይተደሃሉ ተምሃሮ፡ “ባዕሉ ፕረሲዳንት ይምጸኣልና” እንዳበሉ ጠለባቶም ክሓቱ ድሕሪ ምጽናሕ “ሓላፊ ሃገራዊ ምውህሃድ ሞያዊ ጸጋ ሰብን ምሕደራን” ኮይኑ ዝተመዘ ተለንተ ቴድሮስ ተመልሶ ከይዱ ከረጋግኦም ተጸዊዑ፡፡ እንተኾነ እቶም ተምሃሮ፡ “ባዕሉ ፕረሲዳንት ይምጸኣልና! ንስኻ መን ኢኻ?” ኢሎም ስለዘይተቐበልዎ ኣብ መወዳእታ “ፕረሲዳንት ክመጸኩም ኢዩ” ተባሂሎም ክሳብ ዕለት 15 ጥቅምቲ 2017 ሰዓት 6፡00 ምሸት ክጽበዩ ጸኒሖም፡፡ ኣብ ውሽጢ እተን ክልተ መዓልታት፡ ፕረሲዳንት ብዝሓልፈሉ ጽርግያ፡ ከይንቀሳቐሱ ተኸልኪሎም እዮም፡፡ ንደቂቕ ምክትታል ማዕረ ኣባላት ውሽጣዊ ጸጥታ፡ ብጉልባብ ተዋፊሮም፡ መጽናዕታት ከካይዱ ጸኒሖም’ዮም፡፡

ክሳብ ዕለት 15 ሰዓት 6፡00 ናይ ምሽት፡ እቶም “ፍታሕ” ክግበረሎም ዝተጸበዩ ተምሃሮ ሃንደበት ወዲ መምህር ኣኪቡ፡ “ፕረሲዳንት ክሳብ ዝመጸኩም፡ ናይ ክሌማ ለውጥታት ስለዘሎ፡ ኣብ ከባቢ ኣስመራ ናይ ዝርከቡ ሓረስቶት ሕርሻ ክትዓጽዱ ኢኹም” ብምባል፡ ነቶም ተምሃሮ ኣብ 40 ካብ ራዳር ዝተልኣኻ በጠሓት ክስቀሉ ኣዚዝዎም፡፡ ቀጺሉ ኣብ ነፍሰ ወከፍ በጣሕ፡ አዓሰርተ ኣባላት ክ/ሰ 22ን 525 ምስ ዕጥቆም ክስቀሉ ተገብረ፡፡ ተምሃሮ ኣብተን በጠሓት ተሰቒሎም፡ ናብ ጎዳይፍ ምስ ተጓዓዙ፡ በቶም መራሕቲ ሓይሊ፡ “ዝኾነ ተምሃራይ ካብ መኪና ከይነጥርን ከይሃድምን” ጥቡቕ መምርሒ ተዋሂብዎም፡፡ ነዚ ምስዘይቅበሉ ግን ስጉምቲ ከምዝውሰድ ተሓቢርዎም፡፡ ጉዕዞ ቀጺሎም ብዓዲ ኣቤቶ፡ እምባደርሆ፡ ማይ መንካዕ ኣቢሎም ንሰረጀቓ ገጾም ምስ ኣምርሑ፡ እቶም ተምሃሮ እቲ መናውራ ክርድኦም ጀሚሩ፡፡ ድሕሪ”ዚ ካብ ኩለን መካይን ክነጥሩ ጀሚሮም፡፡ ብሓፈሻ ክሳብ ከረን ዝበጽሑ ቁጽሮም ዘይተፈለጡ ተምሃሮ ካብተን በጣሓት እንዳነጠሩ ሃዲሞም ‘ዮም፡፡ ኣብ “ምህዳም” ምስ ናህሪ መካይን ሓደጋ ዘጓነፎም ተምሃሮ ኣዲኦም ትቑጸሮም፡፡

ብዝኾነ ብከምዚ ዓይነት ኣገባብ፡ ሙሉእ ለይቲ ተጓዒዞም ዕለት 16 ጥቅምቲ 2017 ወጋሕታ ሰዓት 6፡00 ኣፍዓበት ሓሊፎም፡ ናብ ኣጻምእ ጎላጉል ናሮ በጺሖም፡፡ ንጽባሒትኡ ብኣዚዩ ከቢድ ሓለዋ ብበራጊድ ተወዲቦም ስሩዕ ወትሃደራዊ ታዕሊም ከካይዱ ተኣዚዞም፡፡

ክቡራት ኣንበብቲ!!

ቀጻሊ ኩነታት’ቶም ተምሃሮ ከቕርበልኩም ክፍትን ኢየ፡፡ “ጥብ ዝበለ ማይ ይተዓቀብ” ተባሂሉ ብሃታ ሃታ ብኢንጅነር ኢሳይያስ ኣፍወርቂ ዝተሃነጸ ዲጋ ዓዲሃሎ፡ ከይዱ ከይዱ ከኣ “ቢሒም ዝበሉ ህጻናት ይተኣርነቡ” ተባሂሉ ማዕንጣ ዘይቋጸሩ ቆልዑ፡ ናብ በረኻታት ሳሕል ክድርበዩ ፈሪዱ ኣሎ፡፡ ንሕና ኤርትራውያን ኣብ መግዛእቲ ህግደፍ፡ ከምዚኦም ዝኣመሰሉ ግድላት ዳርጋ ለሚድናዮም ኢና፡፡ ቅድሚ ዓስርታት ዓመታት ብተምሃሮ ዩንቨርስቲ ኣስመራ ዝፈለመ፡ ድሕሪ ዓመታት ከኣ ብኣባላት 26 ዙርያ ዝቐጸለ፡ ነዊሕ ዝገበረ ኢሳይያሳዊ መስርሕ “ምቁጻይ ናዕብታትን ተቓዉሞታትን” ኢዩ፡፡ ኢሳይያስ ህዝባዊ ተቓዉሞታት ንምዕፋን ዘካይዶም ኩሎም ዓይነታት ናይ ዓፈና ሜላታት፡ ምስ ግዜ እንዳፈድሑ ኣብ ዝመጽሉ ዘለው፡ ኣብዚ እዋን፡ ኣብ ኣስመራ ፈኸም ዝብሉ ህዝባዊ ተቓዉሞታት’ውን ይረኣዩ ኣለው፡፡ ሕጂ ወን ኩሉ ዜጋ ነዚ ጸላኢ ሰናያት ስርዓት፡ ንሓዋሩ ንምእላይ በቢዝከኣሎ ከበርክት እንዳተላበኹ፡ ነዚ እዋናዊ ሓበሬታ ኣብ ምስናቕ ዝተሓባበርኩምኒ ዜጋታት ብፍላይ ከኣ ንS: ንA፡ ንMን ንJን ሉዑል ምስጋና፡፡   ኣብ ምህናጽ ዓዲ ሃሎ በቢምምሕዳራቱ ተወዲቡ፡ ኣብ ሰሙን ሓደ ግዜ ህያብ ብምሓዝ “ፍታሕ ጽሩይ ዝስተ ማይ” ዝረክብ መሲልዎ፡ ናብ ዓዲሃሎ ክመላለስ ዝጸንሐ ህዝቢ ኣስመራ፡ ሕጂ ከኣ ብስእነት ማይ ጫቕጫቕ እንዳበለ ብተወሳኺ “ደቀይ ደቀይ” ክብል ጀሚሩ ኣሎ፡፡

 

 

Related Articles

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Close