ንህዝቡ ከይኮነ፡ ንነብሱ ከየድሓነ፡ ከም ግመ ዝበነነ…ዓብደላ ጃብር!!!

ካብቶም ሓሙሽተ ገበላት ህግደፍ ሓደ ነይሩ… ሓላፊ ውድባዊ ጉዳያት ህግደፍ ዓብደላ ጃብር፡፡ መብዛሕትኡ ህዝቢ ኤርትራ ብዓብደላ ጃብር ዝፈልጦ ሙሉእ ስሙ ዓብደላ ማሕሙድ መሓመድ ጃብር’ዩ፡፡ ኣብ ክፍሊ ስነዳን ምርምርን ህግደፍ ዝርከብ ሰነዳት ከምዘረጋግጾ ብ1952 ካብ ኣቦኡ ማሕሙድ መሓመድ ጃብር ካብ ኣዲኡ ፋጡማ ዑመር ኣብ ኣፍዓበት ተወሊዱ፡፡ ካብ 1ይ ክሳብ 11 ክፍሊ ኣብ ኣፍዓበትን ባጽዕን ምስወድአ፡ ብሱዳን ኣቢሉ ኣመሪካ ብምእታው ናይ ኮለጅ ትምህርቱ ኣብኡ ተኸታቲሉ፡፡ ካብ ኣመሪካ ናብ ህዝባዊ ግንባር ተሰለፈ ዓብደላ ጃብር ድሕሪ ናጽነት ውን ክሳብ ማስትሬት ቀጺሉ እዩ፡፡ ካብ ሜዳ ካብ ኣጋር ሓኪም፡ ጀሚሩ ክሳብ ዝለዓለ ጽፍሕታት በጺሑ እዩ፡፡

ድሕሪ ናጽነት ካብቶም ርኻብ ኢሳይያስ ረጊጾም ናብ ዝለዓለ ጽፍሒ ዝተኾየጡ ሓደ ኮይኑ ብኢሳይያስ ልዑል ተቐባልነት ዝነበሮ እዩ፡፡ ካብ ሜዳ ጀሚሩ ምቕሉል፡ ምስ ሰባት ቀልጢፉ ዝረዳዳእ፡ ናይ ምውዳብ ክእለት ዝነበሮን ቋንቋታት ትግረ፡ ትግርኛ፡ ሳሆ፡ ዓረብ፡ ፈረንሳ፡ ኢንግሊዝ ኣቀላጢፉ ይዛረብ፡፡

ሓላፊ ውድባዊ ጉዳያት ህግደፍ ብምኻን ንስርዓት ህግደፍ ኣብ ምጥንኻር ዕዙዝ ተራ ተጻዊቱ፡፡ ብፍላይ መንእሰያት ኤርትራ ካብ ዝተሓተት ሕመረት ክሳብ ላዕለዎት ካድራትን ሃማመተኤን ኣብ ምውዳብ፡ ምስ ሃገራት ኣዕራብ ምሕዝነት ኣብ ምፍጣር፡ ኣብ ምሽምጋል መንግስቲ ሱዳንን ተቐናቐንቲ ምብራቕ ሱዳንን፡ ኣብ ምድላውን ምቕራጽን ህግደፋዊ መጽናዕታትን ካልኦትን ተሳቲፉ እዩ፡፡

ዓብደላ ጃብር ምስ ተጋዳሊት ንጽህቲ ስቲፋኖስ ዘካርያስ (ኣብ ሚ/ሪ ትምህርቲ ሓላፊት ጨንፈር ምምሕዳር ዝነበረት) ሓዳር ገይሩ 5 ቆልዑ ወሊዱ፡፡ ብፋሉላዊ ባህርያቱ ግን ምስ በዓልቲ ቤቱ ጽቡቕ ዝምድና ኣይነበሮን፡፡
ኣብ 2010 ወርሒ 2 ኣቢሉ ኢሳይያስ ንብ/ጀ ስምኦን ገብረድንግልን ንኮ/ል ጋይም ተስፋንሚካኤልን ጸዊዑ “እዚ ሰብኣይ ሓሚመ፡ ጸሚመ የብዝሕ ኣሎ፡ ኣብ ባራት ብስኽራን የህትፍትፍ ከምዘሎ እሰምዕ ኣለኹ ተኸታተልዎ” ኢሉ ሓውሲ መምርሒ ሂብዎም፡፡ ብካልእ ወገን ከኣ ዓሊ ዓብዱ ናብ ቤ/ጽ ኣብ ዝመጸሉ ግዜ ብዛዕባ ዓብደላ ንኢሳይያስ ይሕብሮ ነይሩ፡፡ ዓብዳላ ጃብር ምስ ዓሊ ዓብዱ ፍሕፍሕ ነይርዎ እዩ፡፡

ኣምላኺ ኢሳይያስ ብምኻን ንዓመታት መጋበርያ ክፋእ ተግባራት ዝነበረ ዓብደላ ጃብር ብስም “ትሕተ ሃገራውነትን ጸለመ ኣንጻር ፕረሲደንትን” ጸብጻባቱ ናብ ወኪል ሃገራዊ ድሕነት ካብ 2010 ክውሕዝ ጀመረ፡፡
ብፍላይ ኣብ 2013 ዓብደላ ጃብር ኣብ ልዕሊ ህዝብና ዝወርድ ሕሰምን ኣደራዕን ክስቆሮ ግዲ ጀሚሩ፡ ብፍንው “ኣንታ እዚ ህዝቢ ንብድሎ ኣለና! ጸቕጢ ኣብዚሕናሉ! ጻምኡን ሞስኡን ኣይረኸበን” እንዳበለ ኣብ ባራት ከይተረፈ ይዛረብ ነይሩ፡፡ ቅድሚ 21 ጥሪ 2013 (ስርሒት ፍርቶ) ኣብ ልዕሊ ዓብደላ ዝካየድ ዝነበረ ምክትታል ኣብ ዝለዓለ ጥርዙ በጺሑ ነይሩ፡፡ ብ 07142136 ዝሓዛ ናይ ውልቁ ሞባይል ኣብ ወኪል ሃገራዊ ድሕነት ንሓላፊ ጨንፈር ጠላፋ (ነጥቢ 2) ኮ/ል ገሬ (ሊንጎ) ተዋሂቡ ኣብ መርበብ ጠለፋ ኣትዩ ኣብ ትሕቲ ምጽንጻን ጸኒሑ፡፡ ንቤ/ጽ ፕረሲደንት ዝተለኣኸ ጸብጻብ ክፍሊ ጠለፋ ከምዝሕብሮ ብጀካ ጸርፍን ጸለመን ኣንጻር ኢሳይያስ፡ ፍሊጶስ፡ ዓሊ ዓብዱን ወዲካሳን ካልእ ዝተወደበ ውዲት ከምዘይነበሮ የረጋግጽ፡፡ ኣብ ሓደ እዋን “ነታ ቁጽሪ ቴሌፎን ገዲፉ ብካልእ ቁጽሪ ይጠቀም ኣሎ” ዝብል ሓበሬታ ናብ ጨንፈር ጠለፋ በጺሑ ስለዝነበረ ድሕሪ ምክትታል ናይ ሓንቲ ምስኡ ትነብር ነብያት ትበሃል ጓል ይጥቀም ከምዘሎ ከምዝተረጋገጸ እቲ ጸብጻብ መሊሱ ይሕብር፡፡ ተወሰኽቲ ጸብጻባት ጠለፋ ከምዘረጋግጽዎ ዓብደላ ጃብር ምስ በዓል ኣብርሃም ኣስገዶም (ኣብ ደገ ዝነበር ሰብ) ፡ ብ/ጀነራል ኣማኒኤል ሃይለ (ሃንጀማ)፡ ጸሓፊ ኣለምሰገድ ተስፋይ፡ ካብ ቤ/ጽ ህግደፍ ዞባ ማእከል ኣሮን ታደሰ፡ ኣማሓዳሪ ዞባ ደቡብ መስጦፋ ኑርሑሴን፡ ሓደ ዶ/ር ስርጅ ምስ ዝበሃል ሱዳናዊ ብቴሌፎን ከምዝደዋወል ይገልጽ፡፡

ቀንዲ ምኽንያት መእሰሪ ዓብደላ ጃብር ኣብ ስርሒት ፎርቶ (21 ጥሪ 2013) ብምስታፉ ኮይኑ ክሳብ እቲ ፍጻመ ወኪል ሃገራዊ ድሕነት ብዛዕባ እቲ ውዲት ኣፍልጦ ከምዘይነበሮ በዚ ኣጋጣሚ ክሕብረኩም እፈቱ፡፡ (ኩቡራት ኣንበብቲ ጉዳይ ስርሒት ፎርቶ ዝምልከት ምስ ኣጻፈፍኩ ብዘውጻእኹዎ ናይ ግዜ ሰሌዳ መሰረት ሓደ መዓልቲ ክፍንወልኩም ኢየ፡፡) ብዝኾነ ብኢሳይያስ ኣብ ጠመተ ኣትዩ ዝነበረ ዓብደላ ጃብር ድሕሪ ስርሒት ፎርቶ ብ22 ጥሪ 2013 ብኣባላት ሃገራዊ ድሕነት ኣብ ቀይዲ ውዒሉ፡፡ ዕለት 21 ጥሪ ምሸት ኣዛዚ ክ/ሰ 17 ነበር ኮ/ል ሳልሕ ዑስማን ኣብ ቀይዲ ምስ ኣተወ ኣብ መርመራ ንዓብደላ ጃብርን ካልኦትን ስለዝጠቆመ ብትእዛዝ ብ/ጀ ስምኦን ገብረደንግል ንጉሆ ሰዓት 10፡00 ብሜጀር ዓንደ ግደወልድ (ወዲ ጅዱ) ዝምርሑ 3 ኣባላት ወኪል ሃገራዊ ድሕነት ተላኢኾም ኣብ መንበሪ ግዝኡ ኣብ ቁጽር ኣእትዮም፡፡ ኣብቲ እዋን “ምስ ስርሒት 21 ጥሪ ኢድ ኣለዎም” ብዝብል ዝተጠርጠሩ ሓላፍቲ ካብ መላእ ሃገር ብኣባላት ሃ/ድሕነት ተለቒሞም ናብ ላዕላይ ደንጎሎ ተወሲዶም፡፡ ብመካይን ሃ/ድሕነት ተዓፊኖም ፈለማ ናብ ላዕላይ ደንጎሎ ምስ ዓብደላ ጃብር ዝተወስዱ ላዕለዎት ሓለፍቲ፡ ኣሕመድ ሓጂ ዓሊ (ሚ/ር ጸዓትን መዓድንን ነበር ካብ ቤት ጽሕፈቱ ዝተውስደ) መስጦፋ ኑርሑሴን (ኣማሓዳሪ ዞባ ደቡብ ነበር ኣብ መገዲ ዱባሩባ ተታሒዙ ዝተወስደ) እዮም፡፡ ብጽባሒቱ ብሜጀር ካሕሳይ በየነ ዝተመርሑ ኣባላት ወኪል ሃ/ድሕነት ናብ መንበሪ ገዛ ዓብደላ ጃብር ተመሊሶም ተፍትሽ ብምግባር ተፈለላየ ሰነዳት፡ ሽጉጥን ካልእ ኣገዳሲ ዝበልዎ ነገራት ወሲዶም፡፡ ብቀጻሊ መንበሪ ገዛ ዓብደላ ጃብር ኣብ ስውር ምክትታል ውሽጣዊ ጸጥታ ንክልተ ወርሒ ክጸንሕ ተወሲኑ ነይሩ፡፡
“ንዝኣመነ ብሴፍ ንዘይኣመነ ብሴፍ” ዝመትከሉ ኢሳይያስ ከምቶም ካልኦት ብጾቱ ውዒሉ ሓዲሩ ንዓብደላ ጃብር እውን ኣርኪብሉ፡፡ እቲ ትማል ህግደፋዊ ስነ-ሓሰባት ከስርጽ ጣውላ እንዳሃረመ ይህውትትን ይጉስጉስን ዝነበረ ዓብደላ፡ እቲ ቀንዲ ወዳቢ ተባሂሉ ካድራት ህግደፍ ዝጫጭሕ ዝነበረ ዓብደላ ጃብር፡ እቲ ብኢሳይያስ ተሓርዩ ናብ ሃገራት ኣዕራብ እንዳተልኣኸ ዲፕሎማሲያዊ ንጥፈታት ዝመርሐ ዓብደላ ጃብር በትሪ ኢሳይያስ ዓሪፍዎ ከምቶም ጀጋኑ (ጉጅለ 15) ኣብ ትሕቲ ምድሪ ካብዝኣቱ ዛጊት 3 ዓመት ኣቑጺሩ ኣሎ፡፡
ወኪል ሃ/ድሕነት ስርሑ ብምቕጻል ታሪኽ ዓብደላ ጃብር ንምብካል ፈለማ ብዘይስሩዕ መርበባት 03 ዓብደላ ጃብር ጽልዋታት እስላማዊ ጥሩፍነት ዘለዎ፡ ሕቡእ ሰላይ ሃገራት ዓረብ ከምዝነበረ ወረ ነዚሖም፡፡ ድሕሪ ክልተ ዓመትን መንፈቕን ኣቢሉ ከኣ ብየማነ ገብረኣብ ዝተዳለወ “እመን ኣይትእመን” ዝብል ርእሲ ዝተገብረሉ ጽሑፍ “ዓብደላ ጃብር ብሰበስልጣን ሱዑዲ ዓረብ ተውሃቦ ስለያዊ ተልእኾ” ከምዘለዎ ኣምሲሎም ተዘርጊሑ፡፡ እቲ ጽሑፍ ብናይ ዌክ ሊክስ ተለቃቢታት ኣሰኒዮም ኣውጺኦሞ፡፡ ጸቕጥታት ብምቕጻል ኣብ ልዕሊ ስድራቤት ዓብደላ ጃብር ፈለማ ንበዓልቲ ቤቱ (ንጽህቲ ስቲፋኖስ) ምኽንያት ተማሂዙ ካብ ስራሕ ክትድስክል ተገይራ፡፡ ኣብ ኮለጅ ዓዲቀይሕ ትመሃር ዝነበረት ጓሉ (ሶፍያ ዓብደላ) ካብቲ ኮለጅ ተሰጊጓ ኣብ ቀረባ ብወኪል ሃ/ድሕነት ሓላፊ ክፍሊ ሓበሬታን መጽናዕትን ኮ/ል ኣማኒኤል ልጃም (ወዲ ልጃም) ዝተኻየደ መጽናዕቲ ከም መብዛሕትኦም ደቂ ኣባላት “ጉጅለ 15” ንሳ እውን ናብ ስደት ከምዘምርሐት ተጸብጺቡ፡፡ ገለድ ዓብደላ ዝበሃል ወዱ ኣብ መበል 26 ዙርያ ሳዋ ኣብ መደቀሲ ተዓለምቲ ተምሃሮ ብዝተደርበየ ቡምባ ተወጊኡ ናይ ሳንቡእ ጸገም ስለዝገበረ ንደገ ሪፈር ተባሂሉ ከብቅዕ ተኸልኪሉ እዩ፡፡
ታሪኽ ዓብደላ ጃብር ንድሕሪት ንዝተዓዘበ ሰብ ካብ 7 ኣሕዋት ንባዕሉ ተኣሲሩ፡ ዑስማን ማሕሙድ ዝበሃል ሓው ኣብ 2010 ብሃ/ድሕነት ተጨውዩ ደሃዩ ጠፊኡ፡ መሓመድዑሞር ዝተብሃለ ካልእ ሓው እውን ድሕሪ ምእሳር ዓብደላ ኣብ ትሕቲ ምክትታል ውሽጣዊ ጸጥታ ነይሩ ጠፊኡ ንደገ ተሰዲዱ፡፡

ኣብ ዜሮ ሰዓት ስቓይ ህዝቡ ተረዲእዎ ንእሽቶ ምዕይ ምስበለ ዝተቆጸየ፡ ንህዝቡ ከይኮነ፡ ንነብሱ ከየድሓነ፡ ከም ግመ ዝበነነ….. ዓብደላ ጃብር ነቶም ትማል ዝፈረዶም በዓል ጴጥሮስ፡ ድሩዕ፡ ሸሪፎን ካልኦትን ስቓዮምን መከረኦምን ክቋደሶ እንሆ ኣብ ጉድጓድ ኣተወ፡፡ ሕጂ እውን ካራ ኢሳይያስ ንዝኣመነን ዘይኣመነን ብማዕረ ክትሓርድ ስርሓ ትቕጽል ኣላ፡፡
ክቡራት ኣንበብቲ ንሎሚ ዓብደላ ጃብር ኣብ ናቕፋ ንካድራት ዝምህሮ ዝነበረ ኮርስ በከፊል ይዝርግሖ ኣለኹ፡፡ ዘገድሰኩም እንተኾይኑ ብሙሉኡ ክፍንወልኩም ይኽእል እየ፡፡

Related Articles

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Close